AÇAli Çetin
Ali Çetin · 30 Nis 2025 · 2 dk

Usulsüzlük, kurum kültürü ve profesyonel yargı

10 / INTEGRITYEtik ve profesyonel yargı

Çalışma hayatım boyunca usulsüzlüklerle ilgili onlarca farklı duruma şahit oldum.

EY dönemlerinde öğrendiğimiz “Fraud Triangle”’ın ne kadar evrensel geçerliliği olduğunu zamanla daha iyi anlıyorum :

𝗕𝗮𝘀𝗸ı (𝗣𝗿𝗲𝘀𝘀𝘂𝗿𝗲): Kişisel borçlar, hedef baskısı, performans kaygısı.

𝗙ı𝗿𝘀𝗮𝘁 (𝗢𝗽𝗽𝗼𝗿𝘁𝘂𝗻𝗶𝘁𝘆): Zayıf iç kontrol yapıları, yetki yoğunlaşması, bağımsız denetimin sınırlı etkisi.

𝗚𝗲𝗿𝗲𝗸𝗰𝗲𝗹𝗲𝗻𝗱𝗶𝗿𝗺𝗲 (𝗥𝗮𝘁𝗶𝗼𝗻𝗮𝗹𝗶𝘇𝗮𝘁𝗶𝗼𝗻): “Bu kadar yıl verdim, benim hakkım”, “Zaten sistemi ayakta tutan benim” gibi düşünceler.

Kişisel 𝗚𝗼𝘇𝗹𝗲𝗺 ile gelişen 𝗣𝗿𝗼𝗳𝗲𝘀𝘆𝗼𝗻𝗲𝗹 𝘆𝗮𝗿𝗴ı (𝗽𝗿𝗼𝗳𝗲𝘀𝘀𝗶𝗼𝗻𝗮𝗹 𝗷𝘂𝗱𝗴𝗲𝗺𝗲𝗻𝘁)’nın bir yönetici için ne kadar elzem olduğunu zamanla daha iyi kavradım.

Bir organizasyonda şu kişilere çok mu rastlıyorsunuz;

  • Aynı pozisyonda çok uzun süre kalan ve görevi tek başına yürütenler,
  • Yıllardır biriken izinlerini hiç kullanmayanlar,
  • Kimseyle asla ciddi bir çatışma yaşamayan, her şeyle ve herkes ile “uyumlu” görünenler.

Bir kurumda “𝗶𝘀𝘁𝗶𝗸𝗿𝗮𝗿” maskesiyle sürdürülen organizasyonel atalet mi var;

  • Yıllarca değişmeyen görev tanımları,
  • Revize edilmeyen organizasyon şemaları,
  • Değişim yönetimiyle ilgili korkular

Eğer öyleyse biraz dikkatli olmanızda fayda var.

Bu tarz kurumlarda zamanla gözle görünmeyen güçlü bir 𝗶𝗹𝗶𝘀𝗸𝗶𝗹𝗲𝗿 ağı oluşur. Bireyler sadece görevleriyle değil, kurdukları 𝗴𝗮𝘆𝗿𝗶𝗿𝗲𝘀𝗺𝗶 𝗶𝗹𝗲𝘁𝗶𝘀𝗶𝗺 ve etki ağlarıyla da sistemi kontrol altında tutar.

Bu kişiler sıklıkla:

-Değişimi sorgulayanlara karşı 𝗽𝗮𝘀𝗶𝗳 𝗱𝗶𝗿𝗲𝗻𝗰 geliştirir, -Yenilikçi fikirleri 𝗱𝗲𝗱𝗶𝗸𝗼𝗱𝘂 yoluyla itibarsızlaştırır, -𝗡𝗲𝗴𝗮𝘁𝗶𝗳 𝗸𝘂𝗹𝘁𝘂𝗿𝘂𝗻 taşıyıcısı ve yayıcısı haline gelir.

Bugün organizasyonların en büyük ihtiyacının, yenilikçiliğe güven ortamı sağlayan liderlik olduğuna inanıyorum.

Mevcut çark, ancak alternatif bir çark ortaya konulabildiğinde değişebiliyor.

Öyle sanıyorum ki şu dört temel değer evrenselliğini sonsuza kadar koruyacak;

Güven (Trust): Yaratıcı ve tutkulu çalışanların kendilerini ifade edebildiği, hata korkusuyla değil sorumluluk bilinciyle hareket ettiği bir iklimin temelidir.

Saygı (Respect): Statükoyu sorgulayan, iyileştirme öneren, farklı düşünen kişilere gösterilen saygı, toksik ilişkiler ağını zayıflatır, sağlıklı iletişimi güçlendirir.

Tutku (Passion): İşine tutkuyla bağlı olan bireyler, sadece iş sonuçlarını değil, kurumun etik duruşunu da sahiplenir.

Yaratıcılık (Creativity): Negatif kültürün sürdürülebilirliği durağanlığa dayanır; yaratıcı zihinler bu döngüyü kıran yeniliklerin taşıyıcısıdır.

Bu değerler, güçlü bir etik duruş ile yüksek performans kültürünü aynı anda mümkün kılar.

Bu değerlerin içselleştirildiği organizasyonlarda negatif kültürlerin pozitif dönüşümle yer değiştirdiğine çok kez tanık oluruz.

İkizimle bu içeriği konuş →Ali’ye doğrudan ulaş